Tobacco Harm Reduction Network (Thailand)

รวมบทความ ข่าวสาร งานวิจัย เกี่ยวกับเทคโนโลยีใหม่ๆ สำหรับผู้ที่ต้องการลดสารพิษจากการสูบบุหรี่แบบมวน และลดมลพิษให้กับคนรอบข้าง

อะไรเป็นสาเหตุการระเบิดของบุหรี่ไฟฟ้า ไฟไหม้และอุบัติเหตุอื่นๆ

ที่มา : https://vaping360.com/lifestyle/vape-explosions

การระเบิดของบุหรี่ไฟฟ้าเคยถูกนำเสนอในข่าวเกือบทุกวัน เป็นช่วงเวลาก่อนที่กลุ่มต่อต้านการใช้บุหรี่ไฟฟ้า ยกตัวอย่างเช่นในอเมริกา กลุ่มต่อต้านการใช้บุหรี่ไฟฟ้า จะพุ่งเป้าไปที่ผลิตภัณฑ์จูลและการแพร่ระบาด ของการใช้บุหรี่ไฟฟ้าในหมู่เยาวชน และข่าวเหล่านี้ก็ยังคงมีให้เห็นอยู่เป็นประจำจนกระทั่ง กระแสถูกทำให้ซาลงไปเนื่องจากข่าวการระบาดของโรคปอดอักเสบที่เกี่ยวข้อง กับการใช้บุหรี่ไฟฟ้าแบบมี THC จากตลาดมืดในปี 2562

สำหรับผู้ที่เสพข้อมูลและความรู้เกี่ยวกับการใช้บุหรี่ไฟฟ้าโดยอ้างอิงจากข่าวที่น่ากลัวเพียงอย่างเดียว ควรทำความเข้าใจก่อนว่าอุบัติเหตุจากความร้อนจากบุหรี่ไฟฟ้า เช่น ไฟไหม้และการระเบิดที่ดูเหมือนเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นได้ทั่วไปนั้น จริงๆ แล้วเหตุการณ์พวกนี้สามารถเกิดขึ้นน้อยมาก โดยจะเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อแบตเตอรี่ ร้อนเกินไปและสารเคมีและก๊าซนั้นรั่วไหลออกจากแบตเตอรี่อย่างรวดเร็วเท่านั้น

โดยคนส่วนใหญ่มักไม่รู้ว่าบุหรี่ไฟฟ้าแบบพ็อด แบบปากกาและพ็อดส่วนใหญ่จะมีวงจรควบคุมพลังงานที่ส่งออกมา และมีระบบที่ปกป้องผู้ใช้จากการทำงานผิดพลาดของแบตเตอรี่ที่เป็นอันตราย ในบรรดาอุปกรณ์บุหรี่ไฟฟ้าเชิงพาณิชย์ มีเพียงแค่บุหรี่ไฟฟ้าแบบม็อดต่อตรงที่ไม่ได้รับการกำกับควบคุมเท่านั้นที่ก่อให้เกิดความเสี่ยงมากในการเกิดอุบัติเหตุ สำหรับผู้ใช้ที่ไม่มีประสบการณ์

ภาพวิดีโอจากกล้องรักษาความปลอดภัยในที่เกิดอุบัติเหตุแบตเตอรี่บุหรี่ไฟฟ้าระเบิดอาจสร้างความสับสนให้กับผู้ที่มีความรู้ที่จำกัดเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์บุหรี่ไฟฟ้า เพราะการที่คนมองเห็นแสงวาบขนาดใหญ่และเสื้อผ้าของผู้ใช้บุหรี่ไฟฟ้าที่ลุกไหม้ ก็สันนิษฐานกันไปว่าอุปกรณ์บุหรี่ไฟฟ้าระเบิดเองเป็นปกติ และมักไม่ค่อยมีผู้เชี่ยวชาญออกมาให้สัมภาษณ์เพื่ออธิบายในข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้น

ที่จริงแล้วอุบัติเหตุจากการใช้บุหรี่ไฟฟ้าส่วนใหญ่มักเกิดขึ้นจากแบตเตอรี่สำรอง ไม่ใช่จากอุปกรณ์ที่ทำงานล้มเหลว และมักเกิดจากความผิดพลาดของผู้ใช้งานเองซึ่งหากผู้ใช้งานบุหรี่ไฟฟ้าปฏิบัติตามหลักการพื้นฐานด้านความปลอดภัย ของแบตเตอรี่อย่างครบถ้วน ก็จะมีความเสี่ยงต่ำต่อการเกิดไฟไหม้หรือการระเบิดของบุหรี่ไฟฟ้า

นอกเหนือจากปัญหาแบตเตอรี่บกพร่องที่พบได้ไม่บ่อยนัก อุบัติเหตุจากความร้อนและไฟไหม้ของแบตเตอรี่ส่วนใหญ่มักเกิดจากปัญหาเฉพาะบางประการซึ่งสามารถป้องกันได้ง่าย แต่เนื่องจากผู้ที่มีอคติในการใช้บุหรี่ไฟฟ้ามักเชื่อในเหตุการณ์ร้ายแรงต่างๆ ที่เกิดจากการใช้บุหรี่ไฟฟ้า คนกลุ่มนี้จึงไม่สนใจในข้อเท็จจริงเกี่ยวกับอุบัติเหตุจากแบตเตอรี่โดยกล่าวหาว่าเป็นข้อแก้ตัวง่าย ๆ ของกลุ่มผู้สนับสนุนการใช้บุหรี่ไฟฟ้า

อะไรเป็นสาเหตุของการระเบิดและเกิดไฟไหม้ในการใช้บุหรี่ไฟฟ้า

สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดของอุบัติเหตุแบตเตอรี่บุหรี่ไฟฟ้าสามารถรวมเข้าในกลุ่มสาเหตุจากข้อผิดพลาดของผู้ใช้ และที่จริงแล้ว “การระเบิดของบุหรี่ไฟฟ้า” ส่วนใหญ่นั้นไม่ได้เกี่ยวข้องกับตัวบุหรี่ไฟฟ้าเลยด้วยซ้ำ

การใส่แบตเตอรี่แบบไม่ห่อหุ้มไว้ในกระเป๋าเสื้อหรือกางเกงหรือกระเป๋าเล็ก ๆ

ในความเป็นจริงแล้ว “การระเบิดของบุหรี่ไฟฟ้า” ส่วนใหญ่มักเกิดจากแบตเตอรี่แบบไม่ห่อหุ้ม ซึ่งใส่อยู่ในกระเป๋ากางเกง ไม่ได้เกิดจากอุปกรณ์บุหรี่ไฟฟ้าแต่อย่างใด นักวิจัยของศูนย์ผลิตภัณฑ์ยาสูบของ FDA พบว่าร้อยละ 77.3 ของแผลไหม้เนื่องจากอุบัติเหตุจากการใช้บุหรี่ไฟฟ้ามักเกิดที่บริเวณขาท่อนบนและลำตัวท่อนล่าง ซึ่งเป็นตำแหน่งของกระเป๋ากางเกงด้านข้าง

เมื่อคุณกดปุ่มไฟบนอุปกรณ์ บุหรี่ไฟฟ้าจะเชื่อมต่อวงจรระหว่างขั้วบวกและขั้วลบของแบตเตอรี่และกระแสไฟจะไหลเข้าสู่อุปกรณ์ โดยอุปกรณ์บุหรี่ไฟฟ้า ที่มีการกำกับควบคุมตามกฎหมายจะมีวงจรความปลอดภัยต่างๆ ที่จะช่วยป้องกันไม่ให้แบตเตอรี่ร้อนเกินไป หรือระเบิดหากทำงานผิดปกติ หากคุณพกแบตเตอรี่สำรองสำหรับบุหรี่ไฟฟ้าแบบม็อดไว้ในกระเป๋าที่มีกุญแจหรือเหรียญ วัตถุโลหะเหล่านั้นอาจเชื่อมต่อขั้วบวกและขั้วลบของแบตเตอรี่โดยไม่ได้ตั้งใจ และเมื่อกระแสไฟฟ้าไหลจากขั้วบวกไปยังขั้วลบโดยตรงแทนที่เข้าผ่านวงจรไฟฟ้าที่มีการควบคุมพลังงาน ก็จะไหลย้อนกลับเข้าไปในแบตเตอรี่ ทำให้แบตเตอรี่ร้อนจัดและลุกเป็นไฟหรือระเบิดได้ทันที

ดังนั้นผู้ใช้งานจึงไม่ควรเก็บแบตเตอรี่แบบไม่ห่อหุ้มไว้ในที่ที่สามารถสัมผัสกับวัตถุที่เป็นโลหะได้ โดยควรเก็บในซองพลาสติกธรรมดาหรือปลอกซิลิโคนเพื่อป้องกันอุบัติเหตุดังกล่าว ดังนั้นเพื่อความปลอดภัย ผู้ขายแบตเตอรี่บุหรี่ไฟฟ้าควรมีคำเตือนประกอบพร้อมแถมซองใส่สำหรับป้องกันให้ผู้ใช้งานทุกครั้ง

ทั้งนี้ปัญหาอุบัติเหตุเกี่ยวกับความร้อนและการระเบิดของแบตเตอรี่บุหรี่ไฟฟ้านี้อาจหายไปในอนาคต เนื่องจากการพัฒนาสูตรแบตเตอรี่ใหม่เพื่อนำอิเล็กโทรไลต์แบบแข็งที่เสถียรซึ่งทำจากแก้วมาใช้แทนที่อิเล็กโทรไลต์เหลว ที่ติดไฟได้ในแบตเตอรี่ลิเธียม โดยนักวิจัยคนอื่น ๆ ได้พัฒนาการออกแบบแบตเตอรี่ โดยมีที่กั้นที่ทนไฟระหว่างขั้วบวกและขั้วลบของแบตเตอรี่

แบตเตอรี่ที่มีฉลากที่ไม่ถูกต้องและขดลวดความต้านทานต่ำ

ข้อมูลนี้มีความสำคัญสำหรับผู้ใช้บุหรี่ไฟฟ้าที่สร้างขดลวดความต้านทานต่ำเพื่อใช้ในบุหรี่ไฟฟ้าแบบม็อดต่อตรง แบบไม่มีการควบคุมบางชนิดที่ไม่มีคุณสมบัติด้านความปลอดภัย หากตัวเครื่องดึงกระแสไฟฟ้า เกินกว่าที่แบตเตอรี่จะสามารถจ่ายได้อย่างปลอดภัยจะไม่มีการตัดกระแสไฟฟ้าในอุปกรณ์ชนิดนี้ แบตเตอรี่อาจร้อนเกินไปและเข้าสู่โหมดการระบายความร้อนได้ ซึ่งอาจทำให้เกิดไฟไหม้หรือหากแบตเตอรี่ ไม่สามารถระบายความร้อนได้ง่าย ๆ ก็อาจทำให้เกิดการระเบิดได้ และในกรณีผู้ใช้งาน กำลังใส่อุปกรณ์ไว้ที่ปากเมื่อเกิดการระเบิดสามารถสร้างความเสียหายอาจรุนแรงและเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

แม้เหตุการณ์ดังกล่าวจะเกิดขึ้นได้น้อยมาก แต่สามารถเกิดขึ้นได้ เช่นเหตุการณ์ในปี 2561 ชายชาวฟลอริดาคนหนึ่งเสียชีวิตเมื่อเครื่องบุหรี่ไฟฟ้าแบบม็อดต่อตรงระเบิดทะลุสมองของเขา อีกหนึ่งปีถัดมา ผู้ใช้บุหรี่ไฟฟ้าชาวเท็กซัสคนหนึ่งเสียชีวิตจากการระเบิดของอุปกรณ์ที่คล้ายกันได้ ซึ่งตัดหลอดเลือดแดงที่คอของเขาจนขาด อุบัติเหตุทั้งสองเหตุการณ์นี้จะไม่เกิดขึ้นหากทั้งสองคนใช้บุหรี่ไฟฟ้าแบบม็อดที่มีการกำกับควบคุมตามกฎหมาย

ผู้ใช้บุหรี่ไฟฟ้าไม่ควรใช้บุหรี่ไฟฟ้าแบบม็อดต่อตรงหรือสร้างขดลวดที่มีโอห์มต่ำหากไม่มีความเข้าใจเรื่องกฎของโอห์มและปฏิกิริยาระหว่างกระแสไฟฟ้าและความต้านทาน เนื่องจากตอนนี้มีอุปกรณ์ควบคุมอุณหภูมิแบบหลายวัตต์ คุณภาพสูงราคาไม่แพงจำนวนมากในตลาด จึงยากที่จะเข้าใจว่าทำไมจึงยังมีคนใช้บุหรี่ไฟฟ้าแบบม็อดต่อตรงกันอยู่

แบตเตอรี่ปลอม คุณภาพต่ำและเกิดความเสียหาย

ในจำนวนแบตเตอรี่ที่ถูกผลิตครั้งละมาก ๆ และถูกทดสอบในโรงงานนั้น บางครั้งสินค้าส่วนที่ไม่ผ่านมาตรฐานสำหรับขายให้กับผู้ผลิตอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์จะถูกนำไปขายให้กับผู้ค้าปลีก โดยจะถูกนำไปติดป้ายด้วยแบรนด์ชื่ออื่นและนำไปขายเพื่อการใช้งานอื่น ๆ เราขอแนะนำว่า การเลือกแบตเตอรี่สำหรับบุหรี่ไฟฟ้าที่ดีที่สุดควรเป็นแบตเตอรี่ที่มีคุณภาพสูงสุดจากผู้ผลิตแบตเตอรี่รายใหญ่

แบตเตอรี่บุหรี่ไฟฟ้าเกือบทั้งหมดเป็นเซลล์ลิเธียมไอออน (Li-ion) หรือลิเธียมโพลิเมอร์ (LiPo) ซึ่งโดยปกติแล้วมีความปลอดภัย อย่างไรก็ตาม มีความเป็นไปได้ที่คุณจะได้รับของห่วย โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าคุณซื้อแบตเตอรี่ราคาถูก ซึ่งมักจะเป็นเซลล์แบตเตอรี่คุณภาพต่ำที่ถูกนำมาถูกห่อหุ้มใหม่

อีกหนึ่งปัญหาคือเรื่องแบตเตอรี่ปลอม ซึ่งเป็นเซลล์แบตเตอรี่คุณภาพต่ำหรือไม่ เหมาะกับการใช้งานซึ่งถูกห่อหุ้มด้วยฉลากของแบรนด์คุณภาพสูง แบตเตอรี่เหล่านี้มักจะเป็นแบตเตอรี่ที่มีแอมป์ต่ำมากซึ่งถูกห่อหุ้มใหม่เพื่อเลียนแบบรุ่นที่มีชื่อเสียง (ที่มีค่าแอมแปร์สูงกว่า) ที่ผู้คนไว้วางใจ โดยแบตเตอรี่ยอดนิยมในตลาดเกือบทุกยี่ห้อล้วนถูกปลอมแปลงมาแล้ว

เพื่อหลีกเลี่ยงแบตเตอรี่ที่ถูกนำไปหุ้มใหม่และแบตเตอรี่ปลอม ควรซื้อจากตัวแทนจำหน่ายแบตเตอรี่ที่ได้มาตรฐานเท่านั้น ไม่ควรซื้อจากร้านค้าออนไลน์หรือผู้ขายที่คุณไม่รู้จักมาก่อน และให้เลือกยี่ห้อที่มีชื่อน่าเชื่อถือมีการให้ระดับแอมป์และคุณสมบัติที่เหมาะสม การประหยัดเงินเพียงไม่กี่บาทด้วยการซื้อแบตเตอรี่ราคาถูก นั้นไม่คุ้มกับความเสี่ยง

โดยราคาแบตเตอรี่คุณภาพดี ๆ จะอยู่ที่ประมาณ 200 – 400 บาท (6-12 ดอลลาร์) ต่อก้อน แต่ข่าวดีคือแบตเตอรี่คุณภาพสูงจะเก็บประจุได้นานกว่าและชาร์จได้หลายครั้งในช่วงอายุการใช้งานมากกว่าแบตเตอรี่ ราคาย่อมเยา

สาเหตุอีกประการหนึ่งที่ทำให้แบตเตอรี่เกิดการลัดวงจรคือพลาสติกหุ้มแบตเตอรี่เสียหาย แผ่นพลาสติกบาง ๆ ที่ป้องกันไม่ให้ตัวโลหะของแบตเตอรี่ (“ตัวแบต”) สัมผัสกับด้านข้างของช่องแบตเตอรี่ของอุปกรณ์นั้นอาจฉีกขาดเสียหายได้ หากเป็นเช่นนั้นคุณควรทิ้งแบตเตอรี่หรือหุ้มแบตใหม่ การหุ้มแบตเตอรี่ใหม่ด้วยตัวเองไม่ใช่เรื่องยาก คุณสามารถซื้อปลอกหุ้มได้ในราคาถูกและหุ้มเองได้ในไม่กี่นาที

และหากคุณเป็นคนที่ทำบุหรี่ไฟฟ้าหล่นบ่อย ๆ จนแบตเตอรี่มีรอยบุบ คุณก็ควรเปลี่ยน เนื่องจากช่องที่เก็บสารเคมีภายในเซลล์อาจเสียหายและก่อให้เกิดปฏิกิริยาภายในที่เป็นอันตรายได้ รวมไปถึงการทำแบตเตอรี่ตกน้ำก็ควรเลิกใช้งานเช่นกัน

ปัญหาการชาร์จและแนวปฏิบัติที่ดีที่สุด

มีความเป็นไปได้ที่คุณจะชาร์จแบตเตอรี่เกินโดยไม่ได้ตั้งใจ โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากคุณใช้เครื่องชาร์จสำหรับแบตเตอรี่ชนิดอื่น หากคุณใช้ที่ชาร์จสำหรับแบตเตอรี่ขนาดใหญ่และความจุสูงเพื่อชาร์จบุหรี่ไฟฟ้าแบบปากกาขนาดเล็กอาจทำให้เซลล์แบตเตอรี่ไม่เสถียรได้

เครื่องชาร์จแบตเตอรี่ที่ทำงานบกพร่องอาจชาร์จเซลล์แบตเตอรี่มากเกินไปได้เช่นกัน เครื่องชาร์จแบตเตอรี่บุหรี่ไฟฟ้าที่ดีที่สุดจะมีระบบป้องกันการชาร์จไฟเกินเพื่อป้องกันการชาร์จเกินความจุสูงสุดของเซลล์แบตเตอรี่ แบตเตอรี่บุหรี่ไฟฟ้าทั่วไปเช่น 18650 มีไว้เพื่อใช้งานในระดับ 3.7 โวลต์ แต่สามารถชาร์จได้ถึง 4.1 หรือ 4.2 โวลต์ โดยหากมากกว่านี้ก็อาจจะไม่เสถียรได้

ปัญหาเกี่ยวกับการชาร์จส่วนใหญ่สามารถหลีกเลี่ยงได้โดยการชาร์จแบตเตอรี่เฉพาะ และชาร์จขณะที่คุณออยู่ในบ้านเท่านั้น ไม่ควรชาร์จแบตเตอรี่ค้างคืนหรือชาร์จทิ้งไว้ขณะที่อยู่นอกบ้าน นอกจากนั้นหากแบตเตอรี่ร้อนขึ้นขณะชาร์จ ควรเปลี่ยนแบตเตอรี่ใหม่และนำไปรีไซเคิล

ข้อควรระวังง่ายๆ = ความปลอดภัยของแบตเตอรี่

ในต่างประเทศ อย่างอเมริกาการฟ้องร้องทางกฎหมายของผู้เป็นเหยื่อของอุบัติเหตุแบตเตอรี่บุหรี่ไฟฟ้าต่อร้านบุหรี่ไฟฟ้าและผู้ผลิตแบตเตอรี่กลายเป็นสิ่งที่พบเห็นได้ทั่วไป แต่ไม่บ่อยนักที่เหตุการณ์ระเบิดหรือไฟไหม้บุหรี่ไฟฟ้าจะเป็นความผิดของผู้ขายหรือผู้ผลิต เพราะสาเหตุเกือบทั้งหมดเกิดจากความผิดพลาดของผู้ใช้เอง

ในอนาคตจะมีสารเคมีในแบตเตอรี่ที่ปลอดภัยกว่าซึ่งช่วยป้องกันอันตรายที่จะเกิดกับผู้ใช้งานได้ ส่วนในระหว่างนี้สิ่งที่จะช่วยป้องกันเหตุการณ์ไม่คาดฝันส่วนใหญ่คือการให้ความสำคัญกับแนวปฏิบัติด้านความปลอดภัยของแบตเตอรี่อย่างเคร่งครัดนั่นเอง