Tobacco Harm Reduction Network (Thailand)

รวมบทความ ข่าวสาร งานวิจัย เกี่ยวกับเทคโนโลยีใหม่ๆ สำหรับผู้ที่ต้องการลดสารพิษจากการสูบบุหรี่แบบมวน และลดมลพิษให้กับคนรอบข้าง

ผลิตภัณฑ์แบบให้ความร้อน (Heated Tobacco Product) คืออะไร

สำหรับคนที่สูบบุหรี่บางคน การใช้บุหรี่ไฟฟ้าอาจไม่ได้ผลดีพอที่จะมาแทนการสูบบุหรี่ได้ อาจเป็นเพราะการใช้บุหรี่ไฟฟ้านั้นแตกต่างจากการสูบบุหรี่มากเกินไปทำให้ไม่คุ้นเคย เพราะจะว่าไปแล้วก็ไม่มีผลิตภัณฑ์บุหรี่ไฟฟ้าชนิดไหนที่มีรสชาติหรือให้ความรู้สึกที่เหมือนกับการสูบบุหรี่แบบเผาไหม้เลย อีกทั้งในการใช้บุหรี่ไฟฟ้าก็ไม่มีจุดเริ่มต้นหรือจุดสิ้นสุดของการสูบที่ชัดเจน เหมือนการสูบบุหรี่มวนที่ผู้สูบจะจุดและดับบุหรี่ในไม่กี่นาทีต่อมา แต่ในการใช้บุหรี่ไฟฟ้านั้นผู้สูบสามารถสูบต่อไปได้เรื่อย ๆ

บริษัทยาสูบพยายามอย่างหนักเพื่อคิดค้นผลิตภัณฑ์ที่เลียนแบบการสูบบุหรี่โดยไม่ก่อให้เกิดอันตรายทั้งหลายจาก การสูดดมยาสูบที่เผาไหม้ นั่นก็คือผลิตภัณฑ์ยาสูบแบบให้ความร้อนสมัยใหม่ (HTP) หรือที่นิยมเรียกอีกอย่างว่าผลิตภัณฑ์ยาสูบแบบให้ความร้อนแต่ไม่เผาไหม้ (heat-not-burn tobacco product)

หนึ่งในผลิตภัณฑ์ยาสูบแบบให้ความร้อนที่รู้จักกันดีผลิตภัณฑ์หนึ่งก็คือ IQOS ที่มีจำหน่ายในหลายสิบประเทศทั่วโลกโดย ฟิลลิป มอร์ริส อินเตอร์เนชั่นแนล (PMI) ตั้งอยู่ในประเทศสวิตเซอร์แลนด์ อุปกรณ์ดังกล่าววางจำหน่ายตั้งแต่ปี 2557 และประสบความสำเร็จในการเปลี่ยนผู้สูบบุหรี่จำนวนมากให้มาใช้ผลิตภัณฑ์นี้แทนบุหรี่ โดยเฉพาะในญี่ปุ่นที่ผลิตภัณฑ์ IQOS และ HTP อื่น ๆ มีส่วนอย่างมากในการทำให้ยอดขายบุหรี่ลดลงอย่างมหาศาล จากข้อมูลของ PMI พบว่าผู้สูบบุหรี่หลายล้านคนได้เปลี่ยนมาใช้ IQOS เพียงอย่างเดียว

ในแถบยุโรป PMI ได้เริ่มใช้ชื่อแบรนด์ IQOS สำหรับผลิตภัณฑ์ลดความเสี่ยงอื่น ๆ โดยผลิตภัณฑ์ที่เด่น ๆ ก็คือบุหรี่ไฟฟ้าแบบพ็อดรุ่นแรก ที่มีชื่อว่า IQOS VEEV เป็นบุหรี่ไฟฟ้าแบบใช้น้ำยาอีลิควิดและไม่เกี่ยวข้องกับอุปกรณ์ผลิตภัณฑ์ยาสูบแบบให้ความร้อน IQOS ดั้งเดิมแต่อย่างใดยกเว้นแค่ชื่อ

ทั้งนี้หลายคนคิดว่า “IQOS” เป็นคำย่อของประโยคที่ว่า “ฉันเลิกสูบบุหรี่ธรรมดา (I Quit Ordinary Smoking)” แต่ความจริงแล้วไม่ได้เป็นเช่นนั้น โดย PMI ระบุว่าชื่อนี้เป็นคำที่ไม่มีความหมาย “เป็นแค่ชื่อแบรนด์หนึ่งที่สร้างขึ้นเพื่อแสดงถึงผลิตภัณฑ์ที่เป็นนวัตกรรมใหม่เท่านั้น”

การจำหน่ายผลิตภัณฑ์ IQOS ในสหรัฐอเมริกา

IQOS ได้รับการอนุญาตให้ขายในสหรัฐอเมริกาได้ผ่านกระบวนการยื่นขออนุญาตก่อนวางตลาดผลิตภัณฑ์ยาสูบ (PMTA) จากองค์การอาหารและยาของสหรัฐอเมริกา (US FDA) และได้รับอนุญาตให้สื่อสารว่าเป็นผลิตภัณฑ์ยาสูบแบบปรับลดความเสี่ยง (MRTP) เพราะมีความแตกต่างจากบุหรี่มวนทั่วไปที่มีการเผาไหม้ และสามารถใช้เป็นทางเลือกทดแทนการสูบบุหรี่ได้

โดย PMI ได้มอบลิขสิทธิ์การจำหน่ายในสหรัฐฯ ให้กับ อัลเทรีย (PMI และอัลเทรียเคยเป็นบริษัทเดียวกัน คือ ฟิลลิป มอร์ริส แต่แยกตัวกันในปี 2551 โดยอัลเทรียดำเนินธุรกิจส่วนใหญ่ในสหรัฐอเมริกา ในขณะที่ PMI ขายผลิตภัณฑ์ประเภทเดียวกันจำนวนมาก เช่น บุหรี่มาร์ลโบโร ในส่วนอื่น ๆ ของโลก)

จวบจนถึงปัจจุบัน อัลเทรียได้ใช้แนวทางที่รอบคอบมากในการทำการตลาดอุปกรณ์ HTP โดยมีจำหน่ายในตลาดทดสอบเพียงสามแห่งเท่านั้น ได้แก่ เมืองแอตแลนตา ริชมอนด์และชาร์ลอตต์ในรัฐนอร์ทแคโรไลนา และบริษัทได้ประกาศว่าจะวางจำหน่ายในอีกแค่สี่เมืองในช่วงปี 2564 จนถึงขณะนี้ อุปกรณ์ IQOS มีจำหน่ายเฉพาะในร้านค้า IQOS โดยเฉพาะเท่านั้น แม้ว่าผลิตภัณฑ์รีฟิลที่เรียกว่ามาร์ลโบโร ฮีตสติกส์ (Marlboro HeatSticks) จะมีขายในร้านสะดวกซื้อและร้านขายบุหรี่อื่น ๆ ก็ตาม

ผลิตภัณฑ์ IQOS ทำงานอย่างไร

ผลิตภัณฑ์ IQOS และ HTP อื่น ๆ ใช้พลังงานจากแบตเตอรี่เพื่อให้ความร้อนมวนยาสูบ เพื่อสร้างไอละอองที่หน้าตากคล้ายควัน แต่มีสารอันตรายลดลง ผู้ผลิตกล่าวว่าเทคโนโลยีนี้จะมาเติมเต็มช่องว่างระหว่างผลิตภัณฑ์ทั้งสองอย่าง ซึ่งดึงดูดให้ผู้สูบบุหรี่จำนวนมากสนใจ

ผลิตภัณฑ์ IQOS ประกอบด้วยชิ้นส่วนสามชิ้นหลัก ได้แก่ เครื่องชาร์จขนาดพกพา ตัวเครื่องและมวนยาสูบ HeatSticks (เรียกว่า HEETS ในบางประเทศ) ซึ่งเป็นบุหรี่ขนาดเล็กแบบใช้แล้วทิ้ง ซึ่งจำหน่ายในรูปแบบแพ็คละ 20 แท่ง โดยในมวนยาสูบมีส่วนประกอบของใบยาสูบ กลีเซอรีนจากพืช (VG) นิโคตินและสารปรุงแต่งรสชาติ และได้รับการออกแบบมาเพื่อจำลองประสบการณ์การสูบบุหรี่

อุปกรณ์ IQOS จะให้ความร้อนแก่ยาสูบในอุณหภูมิที่แม่นยำ ทำให้ยาสูบกลายเป็นไอแต่ไม่เผาไหม้ ผลที่ได้ก็เหมือนกับไอที่คุณได้จากเครื่องสร้างไอกัญชาแบบพกพา ซึ่งใช้การนำความร้อนเพื่อสกัดองค์ประกอบจากพืช อย่างไรก็ตามการเติมกลีเซอรีนจากพืช (VG) จะทำให้เกิดไอมากกว่าการใช้ยาสูบเพียงอย่างเดียว

ตัวอุปกรณ์ IQOS ซึ่งทาง PMI เรียกว่า “ด้าม (Holder)” ต้องใช้เวลาชาร์จนาน 4 นาทีในที่ชาร์จ ระหว่างการใช้งานแต่ละครั้ง เมื่อชาร์จเต็มแล้วให้ใส่แท่ง HeatStick ในอุปกรณ์ และรอ 20 วินาทีจนกว่าไฟจะสว่างและสั่น จากนั้นคุณมีเวลาสูด 14 ครั้งหรือประมาณหกนาที แล้วแต่ว่าอย่างไหนถึงก่อน จากนั้นคุณถึงจะสามารถสูบอีกรอบได้ โดยจากข้อมูลของผู้ผลิต HTP พบว่านิโคตินที่ส่งมาจากอุปกรณ์เหล่านี้จะถึงเร็วกว่าและเหมือนบุหรี่มากกว่าการใช้บุหรี่ไฟฟ้า

และเช่นเดียวกับอุปกรณ์บุหรี่ไฟฟ้า ผลิตภัณฑ์ IQOS นั้นจะไม่สร้างไอ “รอบข้าง” โดยจะปล่อยไอก็ต่อเมื่อมีการสูดเข้าไปเท่านั้น ส่วนแท่ง HeatSticks จะให้ความรู้สึกเหมือนเวลาบุหรี่อยู่ในปากของผู้ใช้และรสชาติจะใกล้เคียงกับบุหรี่ ซึ่งไม่เหมือนกับรสชาติของบุหรี่ไฟฟ้า ไม่เหมือนแม้แต่บุหรี่ไฟฟ้ารสยาสูบ และเพื่อรักษาประสิทธิภาพของอุปกรณ์ ผู้ใช้ต้องทำความสะอาดด้าม IQOS หลังจากใช้งานประมาณ 20 ครั้ง (หรือหลังใช้แท่ง HeatSticks หมดไปแต่ละแพ็ค ) แต่เนื่องจากทั้งสองส่วนของอุปกรณ์มีแบตเตอรี่ลิเธียมไอออน จึงสูญเสียความจุพลังงานและจะต้องเปลี่ยนใหม่ในที่สุด

IQOS มีไว้สำหรับใคร

IQOS และผลิตภัณฑ์ HTP ทั้งหมวดหมู่นั้นมุ่งเป้าไปที่ผู้สูบบุหรี่อย่างชัดเจน ตั้งแต่รสชาติไปจนถึงราคาของแท่ง HeatSticks ผลิตภัณฑ์นี้ถูกผลิตขึ้นสำหรับผู้ที่คุ้นเคยกับการซื้อและสูบบุหรี่เป็นอย่างดี โดยประสบการณ์ในการใช้ IQOS ถูกกำหนดโดยระเบียบแบบแผนของการสูบบุหรี่ โดยประสบการณ์ในการใช้ IQOS ถูกออกแบบมาให้มีความใกล้เคียงกับขั้นตอนการสูบบุหรี่ ไม่ว่าจะเป็น

· แท่งรีฟิล HeatStick จำหน่ายแพ็กละ 20 แท่ง ( เหมือนกับบุหรี่ที่มีซองละ 20 มวน )

· ในอเมริกา HeatStick มีราคาและภาษีใกล้เคียงกับบุหรี่

· แท่ง HeatSticks ใช้ชื่อว่ามาร์ลโบโร โดยแต่ละแท่งสามารถใช้สูบได้ตามจำนวนครั้งที่กำหนดในระยะเวลาที่จำกัด โดยแท่ง HeatStick ที่ใช้แล้วจะมีลักษณะเหมือนก้นบุหรี่

· ในอเมริกา HeatStick มีจำหน่ายเฉพาะยาสูบรสธรรมดาและเมนทอลเท่านั้น

ดังนั้นผลิตภัณฑ์บุหรี่ไฟฟ้าจึงไม่เหมือนกับ IQOS เพราะบุหรี่ไฟฟ้าออกแบบมาเพื่อให้ประสบการณ์ของผู้ใช้ต่างไปจาก การสูบบุหรี่ และบุหรี่ไฟฟ้าก็ไม่ได้มีรสชาติเหมือนควันบุหรี่ ไม่เหมือนแม้แต่ชนิดที่มีรส “ยาสูบ” โดยคุณสามารถหาน้ำยาอีลิควิดได้ในรสชาติใดก็ได้เท่าที่คุณจะจินตนาการออก และผลิตภัณฑ์บุหรี่ไฟฟ้าก็มีหลากหลายชนิด ทั้งรูปแบบม็อดขนาดใหญ่ที่ใช้พลังงานสูง และพ็อดขนาดเล็กที่ใช้พลังงานต่ำ คุณสามารถเลือกที่จะสูบไอเยอะเหมือนก้อนเมฆที่สร้างด้วยซับโอห์ม หรือคุณจะใช้บุหรี่ไฟฟ้าแบบไม่โจ่งแจ้งและที่สร้างไอแบบที่มองไม่เห็นก็ได้

ทั้งหมดนี้ไม่ได้หมายความว่าการใช้บุหรี่ไฟฟ้านั้นดีกว่าการใช้ผลิตภัณฑ์ยาสูบแบบให้ความร้อนอย่างเช่น IQOS เพียงแต่เป็นประสบการณ์ที่แตกต่างกันมาก เราทราบมาโดยตลอดว่ามีผู้สูบบุหรี่จำนวนมากที่ไม่ชอบใช้บุหรี่ไฟฟ้า ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลใดก็ตาม โดยประสบการณ์ที่ผู้ใช้บุหรี่ไฟฟ้าชื่นชอบนั้นไม่ได้โดนใจพวกเขา สำหรับคนเหล่านั้นแล้วผลิตภัณฑ์ยาสูบแบบให้ความร้อนเช่น IQOS อาจจะเป็นคำตอบ

แม้ผู้คนในอุตสาหกรรมบุหรี่บางคนจะมีความกังวลว่าผลิตภัณฑ์ IQOS และผลิตภัณฑ์ยาสูบชนิดใหม่ ๆ ในอุตสาหกรรมนี้ จะส่งผลเสียต่อตลาดบุหรี่ไฟฟ้า แต่ผลิตภัณฑ์ดังกล่าวมีแนวโน้มที่จะช่วยสนับสนุนตลาดบุหรี่ไฟฟ้ามากกว่า โดยราคาของ IQOS จะผลักดันให้ผู้ใช้ผลิตภัณฑ์ยาสูบแบบให้ความร้อน (HTP) จำนวนมากมองหาวิธีที่ประหยัดกว่าในการหลีกเลี่ยงบุหรี่และความรู้ความเข้าใจที่เพิ่มมากขึ้นเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์นิโคตินที่มีความเสี่ยงต่ำโดยทั่วไปก็ย่อมจะสนับสนุนการใช้บุหรี่ไฟฟ้าไปด้วย

เราเรียนรู้มาแล้วจากประสบการณ์ในญี่ปุ่นว่า IQOS สามารถช่วยให้คนเลิกบุหรี่ได้ ผู้สนับสนุนหลักการลดอันตรายจากยาสูบ (THR) กล่าวว่า ระหว่างการใช้บุหรี่ไฟฟ้า ผลิตภัณฑ์ HTP และผลิตภัณฑ์นิโคตินที่มีความเสี่ยงต่ำอื่น ๆ เช่น สนูส ( Snus ) อาจหลีกเลี่ยงการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรเนื่องจากการสูบบุหรี่ของคนทั่วโลกได้มากถึงเจ็ดล้านคนต่อปีในอนาคต